bouwkundig: muren

Bij oplevering bevat de woning nog veel bouwvocht. Het duurt een paar jaar voor alle bouwvocht uit de woning door ventilatie en verwarming verdwenen is. Tot die tijd ‘werken’ de wanden door variaties in het vochtgehalte en temperatuurverschillen. Het bouwvocht kan verkleuringen en krimpscheurtjes veroorzaken. Meer informatie en adviezen omtrent bouwvocht vind je hier.

Tijdstip van afwerken
Werk in de ruimte altijd van boven naar beneden. Het plafond is dus altijd het eerst af te werken vlak. De vloer komt het laatst, met uitzondering van een gietvloer. Breng deze aan voordat je de wanden afwerkt, omdat gietwerk opspat tegen de wanden.

Wanden behangen
Vaak kies je voor een bepaalde wandafwerking voordat je de wanden gaat behandelen. Kies je voor behang in je nieuwbouwwoning, houd dan rekening met het bouwvocht en de werking van de wanden. Duur, niet ademend behang of behang met een doorlopend motief wordt afgeraden bij een pas opgeleverde woning. Je loopt het risico loopt dat het behang niet netjes blijft zitten.
Vaak is het voldoende om een stookseizoen te wachten met dit soort behang. Wij raden aan om tot die tijd voor een gemakkelijker, goedkope oplossing te kiezen, zoals fleecebehang of muurverf. Een niet-besmettelijke kleur, een grove structuur en papieren behang zorgen echter voor een prima afwerking en vermindert problemen aanzienlijk.
Op de verpakking van de behangrollen vind je aanwijzingen over het vereiste vochtgehalte. Is de woning nog te vochtig, zet dan hulpmiddelen in, zoals (extra) verwarmen en isolatie. Of vochtvreters om het proces te versnellen. Ontvochters zijn te huur bij een bouwmaterialenhandel.
Alle wanden worden standaard behangklaar opgeleverd. Dit houdt in dat grote oneffenheden zijn weggewerkt. Voor je gaat behangen is het raadzaam de wanden na te gaan op kleine, mogelijk hinderlijke oneffenheden. Gaatjes vul je gemakkelijk met een universeel vul- en vlakmiddel. Deze laat je drogen. De droogtijd vind je op de verpakking.

Daarna werk je de laatste oneffenheden gemakkelijk weg met een schuurpapiertje met een fijne structuur. Ten slotte maak je met een borstel de wand stofvrij. Voor een strakke afwerking en bescherming tegen beschadiging van uitwendige hoeken gebruik je hoekbeschermers (flex corners). Het onzichtbaar aanbrengen van deze hoekstrippen vraagt enige vaardigheid. De bouwmaterialenhandel of de doe-het-zelfzaak adviseert je hierbij graag. Of schakel de vakman in. Demonteer voor je behangen gaat alle wandcontactdozen en schakelmateriaal (stekkerdozen en cai-aansluitingen e.d.). Behandel de wand voor met primer om teveel zuiging te voorkomen. Dit geeft de wand bovendien een egale kleur en daarmee een optimaal resultaat van uw afwerking. De wand is klaar om te behangen.

Stucwerk en sierpleister
Stucwerk of sierpleister raden wij af bij een pas opgeleverde woning. Deze dure afwerking wordt bijna zeker aangetast door droging, krimp en constructieve vervorming. Krimpscheuren worden zichtbaar in de afwerking. Wil je dit toch graag toepassen in jouw woning, dan adviseren wij een stookseizoen te wachten. Meet de vochtigheid voor je het besluit neemt. Kies tot die tijd goedkope muurverf. Gebruik beschermende hoekprofielen voor je het stucwerk of sierpleister aanbrengt voor een extra mooie afwerking.

Muurverf
Je kunt bij de bouw van de woning kiezen voor sausklaar gestucte wanden wanneer je muurverf als afwerking wilt gebruiken. Muurverf is altijd een prima keus, ook als de woning nog vol bouwvocht zit en de wanden nog werken; Muurverf scheurt niet; De wanden kunnen ademen; Je kiest vrij gemakkelijk later voor een andere kleur; Het is gemakkelijk kleureffecten en motieven aan te brengen.
Maak voor je begint de muur vetvrij met ammoniak en zorg dat de ruimte stofvrij is. Gebruik een primer voor een extra egaal en snel dekkend effect.

Wandtegels
Voor tegels in de keuken of sanitaire ruimtes verwijzen wij je naar de desbetreffende hoofdstukken.
Voor wandtegels in bij voorbeeld gang, bijkeuken, technische ruimte of berging hebben de wanden geen voorbehandeling nodig.

dragende wanden
Bij de dragende wanden van beton kunnen kleine luchtbellen of krimpscheurtjes aan het betonoppervlak ontstaan.Voor het ophangen of bevestigen van voorwerpen kun je het beste gebruik maken van een boorhamer. Gebruik pluggen en zorg dat deze afgestemd zijn op de diameter van de schroeven.
Boor tot ongeveer 2,5 cm diep om contact met wapening en leidingen te voorkomen. Zeer zware of zwaarbelaste voorwerpen bevestigt je met keilbouten met een klopboormachine. Scherpe boortjes helpen je om in elke harde betonwand te komen.
Om voorwerpen op te hangen aan een dragende wand van kalkzandsteen is een klopboormachine meestal voldoende. Ook hier boor je tot ongeveer 2,5 cm diep om contact met leidingen te voorkomen.
Een wand gebouwd van houtskelet is hol. De binnenwand is van gipsvezelplaat, ook wel fermacell genoemd. Hieraan hang je enkel lichte voorwerpen met lijm of spijkers.

wanden van gips- of gasbetonblokken
De ruimte verdelende, niet-dragende wanden zijn vervaardigd van gipsblokken (Gibo ofwel cellengipsblokken). Lichte voorwerpen worden eenvoudig met lijm of spijkers bevestigd. Hierbij hoeft niet voorgeboord te worden.

Kunststof pluggen met bijpassende schroeven of haken zorgen echter voor een betere bevestiging. Een gewone boormachine met steenboor volstaat. Kort en zuiver boren zorgt dat het boorgat onnodig groot wordt. Gebruik je een klopboormachine, schakel het klopmechanisme dan uit.
Bevestig zware voorwerpen met speciaal voor gipsblokken bedoeld bevestigingsmiddel.
Bevestig voorwerpen niet boven of nabij stopcontacten en schakelaars. Een leiding is gemakkelijk geraakt in deze wanden.
Tijdens de bouw zijn alle wanden behangklaar gemaakt. Voor reparaties of het extra uitvlakken van deze wanden gebruik je speciale vul- en vlakmiddelen.

wanden van gipsplaten (metal stud wanden)
Metal stud wanden (ofwel voorzetwanden) zijn hol en opgebouwd uit een metalen of houten framewerk waartegen gipsplaten (ofwel gipskartonplaten) zijn aangebracht. Bij onafgewerkte, niet-dragende wanden is het framewerk zichtbaar door de afwerknaden en schroefgaten. Is de wand echter afgewerkt, dan lokaliseer je de metalen staanders met een metaaldetectie apparaat of magneet. Houten staanders vind je door te kloppen op de wand.
Deze wanden zijn uitgevoerd in een enkele of een dubbele gipsplaat. Woning scheidende wanden bestaan meestal uit dubbele beplating.
Voor kleine reparaties gebruik je universele vulmiddelen voor gipsachtige materialen. Met de keuze van bevestiging houd je rekening met de lengte van de schroef en bijbehorende plug. Een enkele gipsplaat is 12 mm dik; Een dubbele 24 mm.
Lichte voorwerpen worden bevestigd met speciale hollewandpluggen. Zware of zwaarbelaste voorwerpen monteer je door de gipsplaat heen in de staanders; Bij een houten framewerk door middel van houtschroeven; Bij een metalen framewerk door middel van zelf tappende metaalschroeven.
Zeer zware voorwerpen (bijvoorbeeld hangkastjes in de keuken met inhoud) bevestig je op houten regels of multiplexbeplating, die je eerst met meerdere bevestigingspunten in de wand aanbrengt.
Als je de gipsplaten binnenwanden afwerkt is het raadzaam de maatvoering van het framewerk vast te leggen op een tekening of foto’s.

leidingen
Houd met het boren rekening met mogelijke leidingen in de wand. Voorkom boren in de buurt van contactdozen en boor nooit verder dan 3 cm in de wand.
Wanneer onverhoopt een leiding wordt geraakt, schakel dan onmiddellijk de betreffende installatie uit; Bij water of stadsverwarming draai je de aangesloten hoofdkraan uit; Bij elektra schakel je de bijbehorende groep uit. Neem contact op met een installateur. Heb je een waterleiding geraakt, waarschuw dan ook eventuele onderburen.

Binnenwanden behoeven over het algemeen weinig onderhoud.

een paar tips
Gipsplaten wand: gebruik bij het schoonmaken of reparatie zo weinig mogelijk water.
Glasvliesbehang is afwasbaar.
Muurverf: kijk op de verpakking of de verf afwasbaar is. Gebruik anders een zachte borstel.
Sommige afwerkingen zijn gemakkelijk te repareren bij beschadiging, andere moeten vervangen.